బాణసంచా కాల్చడం వల్ల కలిగే వాయు కాలుష్యం.. ప్రతి ఏడాది దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమవుతుంది. ముఖ్యంగా దీపావళి వంటి పండుగల సమయంలో.. బాణసంచా వినియోగం గరిష్టస్థాయికి చేరుకోవడంతో కాలుష్యం సమస్య తీవ్రమవుతుంది. ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా ఢిల్లీ, దాని పరిసర ప్రాంతాల్లోనే బాణసంచా కాల్చడంపై నిషేధం విధిస్తూ వచ్చినప్పటికీ, సుప్రీంకోర్టు తాజాగా ఈ విధానంపై కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది.
ఢిల్లీకే ఎందుకు ప్రత్యేక నిబంధనలు?
విచారణ సందర్భంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) దేశంలోని మిగతా నగరాల్లో పరిస్థితి ఎలా ఉందని ప్రశ్నించారు. కేవలం ఢిల్లీ వాసులకే స్వచ్ఛమైన గాలి కావాలా? మిగతా నగర ప్రజలకు అవసరం లేదా? అని ఆయన నిలదీయడం చర్చనీయాంశమైంది. కాలుష్యం సమస్య దేశవ్యాప్తంగా ఉందని, దానిని కేవలం ఢిల్లీకి పరిమితం చేయకూడదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
వ్యక్తిగత అనుభవం గుర్తు చేసిన సీజేఐ
విచారణ సందర్భంగా సీజేఐ తన వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని కూడా పంచుకున్నారు. గత శీతాకాలంలో అమృత్సర్లో ఉన్నప్పుడు, పంజాబ్లో వాయు కాలుష్యం ఢిల్లీ కంటే మరింత దారుణంగా ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యలతో కాలుష్యం సమస్య ఒకే నగరానికి పరిమితం కాదని మరోసారి రుజువైంది.
కాలుష్యం మూలాలు విభిన్నం
ప్రతీ నగరంలో కాలుష్యం కారణాలు వేర్వేరుగా ఉన్నప్పటికీ, పండుగల సమయంలో బాణసంచా ఒక ప్రధాన కారణమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. వాహనాల నుంచి వెలువడే పొగ, పరిశ్రమల కాలుష్యం, వ్యవసాయ అవశేషాలను తగలబెట్టడం వంటి అంశాలు కూడా ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నప్పటికీ, పండుగల సమయంలో బాణసంచా కాల్చడం వల్ల తక్షణ ప్రభావం మరింతగా కనిపిస్తుంది.
దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధానం అవసరమా?
సుప్రీంకోర్టు సూచనలతో ఇప్పుడు ప్రశ్న ఒకటే.. దేశవ్యాప్తంగా బాణసంచాపై ఒకే విధమైన నిషేధం అమలు చేయాలా? లేకపోతే ప్రతి రాష్ట్రం తన పరిస్థితులను బట్టి నిర్ణయం తీసుకోవాలా? పండుగల సమయంలో బాణసంచా వినియోగం నియంత్రణలో ఉంచకపోతే.. వాయు కాలుష్యం సమస్యను ఎదుర్కోవడం కష్టమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
పండుగ వాతావరణం, ప్రజల భావాలు
అయితే మరోవైపు ప్రజలు దీపావళి వంటి పండుగలను బాణసంచా లేకుండా ఊహించలేమంటున్నారు. పిల్లలు, యువత బాణసంచా కాల్చడాన్ని ఆనందంగా భావిస్తారు. ఈ సందర్భంలో పూర్తిస్థాయి నిషేధం కంటే పరిమితులు విధించడం, పర్యావరణానికి హాని తక్కువగా చేసే ఎకో-ఫ్రెండ్లీ బాణసంచాను ప్రోత్సహించడం అవసరమని చాలా మంది సూచిస్తున్నారు.
ముందున్న మార్గం
సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసుపై విచారణను ఈ నెల 22వ తేదీకి వాయిదా వేసింది. ఆ రోజున మరిన్ని వాదనలు విన్న తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధానాన్ని తీసుకురావాలా అనే అంశంపై నిర్ణయం వెలువడే అవకాశం ఉంది.
సుప్రీంకోర్టు చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు కాలుష్యం సమస్యపై దేశవ్యాప్తంగా దృష్టి సారింపజేశాయి. కేవలం ఢిల్లీనే కాకుండా, అమృత్సర్ వంటి నగరాలు కూడా తీవ్ర కాలుష్యాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. కాబట్టి బాణసంచా వినియోగంపై ఏకరీతి నిబంధనలు అవసరమా అనే ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం అందరూ ఎదురుచూస్తున్నారు.