ప్రపంచ ఆర్థిక ముఖచిత్రాన్ని మార్చే విధంగా భారత్ – యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) మధ్య చారిత్రాత్మకమైన స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (Free Trade Agreement – FTA) కుదిరింది. దీనిని నిపుణులు “మదర్ ఆఫ్ ఆల్ డీల్స్” గా అభివర్ణిస్తున్నారు. ఈ ఒప్పందంపై ఉభయ పక్షాలు సంతకాలు చేసినట్లు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ స్వయంగా ప్రకటించడంతో భారత్ దౌత్యపరంగా మరో భారీ విజయాన్ని అందుకుంది. 140 కోట్లకు పైగా జనాభా ఉన్న భారత్ వంటి భారీ మార్కెట్ను ఏ దేశమూ విస్మరించలేని పరిస్థితి ప్రస్తుతం నెలకొంది. ఈ డీల్తో భారత్ – ఈయూ మధ్య ఆర్థిక బంధం మరింత బలపడటమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో అమెరికా ఏకఛత్రాధిపత్యానికి గండి పడే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
అయితే, ఈ పరిణామంపై అమెరికా తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేస్తోంది. రష్యా నుంచి భారత్ చమురు కొనుగోలు చేస్తోందనే సాకుతో అమెరికా గతంలో మన దేశంపై 25 శాతం సుంకాలను విధించింది. దీనిపై అమెరికా ఆర్థిక శాఖ మంత్రి స్కాట్ బెసెంట్ స్పందిస్తూ, యూరోపియన్లు భారత్తో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం ద్వారా తమపై యుద్ధానికి తామే నిధులు సమకూరుస్తున్నారని వ్యాఖ్యానించారు. రష్యా చమురు భారత్కు వెళ్లి, అక్కడ శుద్ధి చేయబడి, తిరిగి యూరప్ దేశాలకు చేరుతోందని ఆయన ఆరోపించారు. రష్యాపై ఆంక్షలు విధిస్తున్నామంటున్న యూరప్ దేశాలు, భారత్ ద్వారా పరోక్షంగా రష్యాకు ఆర్థికంగా సహకరిస్తున్నాయని అమెరికా విమర్శిస్తోంది.
అమెరికా భయం వెనుక లోతైన ఆర్థిక కారణాలు ఉన్నాయి. ఈయూ తన కఠినమైన డాటా నిబంధనలను (GDPR తరహా) భారత్తో ఒప్పందంలో చేర్చితే, భారత్లో గూగుల్, అమెజాన్ వంటి అమెరికన్ టెక్ దిగ్గజాలకు వ్యాపారం చేయడం కష్టమవుతుంది. అలాగే, భారత మార్కెట్లో యూరోపియన్ ఉత్పత్తులకు ప్రాధాన్యత పెరిగితే అమెరికా ఎగుమతులు దెబ్బతింటాయి. ఇప్పటివరకు రక్షణ, వాణిజ్య రంగాల్లో ప్రపంచాన్ని శాసించిన అమెరికాకు, భారత్ ‘మల్టీ-అలైన్మెంట్’ పాలసీని అనుసరిస్తూ అల్టర్నేటివ్ మార్గాలను వెతుక్కోవడం పెద్ద ఎదురుదెబ్బగా మారింది. అమెరికా బెదిరింపులకు తలొగ్గకుండా తన జాతీయ ప్రయోజనాలే ముఖ్యమని భారత్ ఈ డీల్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది.
ఈయూతో ఒప్పందం తర్వాత మరిన్ని దేశాలు భారత్ వైపు అడుగులు వేస్తున్నాయి. ఫిబ్రవరి 19, 20 తేదీల్లో ఢిల్లీలో జరగనున్న “ఇండియా AI ఇంపాక్ట్ సమ్మిట్ 2026” లో పాల్గొనేందుకు ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మెక్రాన్ భారత్కు రానున్నారు. ఇది గ్లోబల్ సౌత్లో జరుగుతున్న తొలి అంతర్జాతీయ AI సమ్మిట్. అలాగే, కెనడా ప్రధానమంత్రి మార్క్ కార్నీ కూడా మార్చిలో భారత్లో పర్యటించనున్నారు. ట్రంప్ బెదిరింపుల నేపథ్యంలో కెనడా ఇప్పుడు భారత్ను కీలక వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా చూస్తోంది. యురేనియం, ఖనిజాలు, AI రంగాల్లో కెనడాతో ఒప్పందాలు కుదిరితే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు అది అదనపు బూస్ట్ను ఇస్తుంది. ఈ వరుస పరిణామాల నేపథ్యంలో, భారత్తో ట్రేడ్ డీల్ విషయంలో అమెరికా దిగిరాక తప్పని పరిస్థితి ఏర్పడింది.